kids-nutrition

ტესტი, მინერალებისა და ვიტამინების შესახებ იხილეთ მიმოხილვის ბოლოს;

 

ჯანმრთელობა - ჯანსაღი ცხოვრების წესით იწყება, ჯანსაღი ცხოვრება, კი სწორი კვებით, სწორი კვება, კი - საღი საკვებით. თითქოს მარტივი ჯაჭვია, არა? - აი, აქ ვცდებით, თუ ასე გვქონია და შესაბამისად, ვერც დაგეთანხმებით. „საკვები“ ნამდვილად მარტივი სიტყვაა და ასევე მარტივად აღქმადია, მაგრამ ის რაც ამ კრებითი სიტყვის ქვეშ უნდა გავაერთიანოთ, დავაჯგუფოთ და სასარგებლოდ ვაქციოთ საკმაოდ დიდ ცოდნას, დროს და გამოცდილებას მოითხოვს.

ბოლო წლებში, სხვადასხვა წარმატებული უნივერსიტეტებისა და კვლევითი ცენტრების საქმიანობის შედეგად დადგინდა, რომ ბავშვის არა მარტო ჯანმრთელობა და ფიზიკური განვითარება, არამედ გონებრივი შესაძლებლობებიც და ქცევაც სწორედ საკვებზეა დამოკიდებული. დიახ, დიახ, ბავშვი რა ნიშანს მიიღებს სკოლაში, 2*2-ზე რამდენად სწრაფად გადაამრავლებს და რამდენად ნაკლებად მოგიწევთ მშობელთა კრებაზე გაწითლება შვილის საქციელის გამო - სწორედ იმაზეა დამოკიდებული, თუ რას მოუმზადებთ მას საუზმედ, სადილად და ვახშმად.

საერთოდ, ჩემი მოსაზრებით, კიდევ რამდენიმე აქტიური ფაქტორია გასათვალისწინებელი, მაგრამ ამაზე მოგვიანებით ვისაუბრებთ, რაც აუცილებლად მოიცავს ბავშვთა ფიზიკურ განვითარებასაც. ეხლა, კი ისევ ჯანსაღი კვების პრობლემას ვუბრუნდები და მიკრო ნუტრიენტების გვერდით (ქართული სიტყვა იქნებ შემომაშველოთ - მიკროელემენტი?), მაკრო ნუტრიენტებსაც განვიხილავთ.

ალბათ ყველას შეგიმჩნევიათ საკვების შეფუთვაზე დატანილი პატარა შრიფტიანი გრძელი ცხრილი, სადაც სწორედ ის ყველაფერია ჩამოთვლილი რაზეც ვისაუბრებთ და რაც ჩვენი ორგანიზმის სიჯანსაღისთვის არის საჭირო; ცილები, ცხიმები და ნახშირწყლები რომ ჰარმონიაში და დაბალანსდებული უნდა მივიღოთ - ეს ყველამ ვიცით. ისიც ვიცით, რომ მინერალები და ვიტამინები აუცილებელია ადამიანისთვის და განსაკუთრებით მოზარდი ორგანიზმისთვის, მაგრამ უფრო დეტალურად უნდა ვიცოდეთ რა ხდება და სად გადის მათჳ საკმარისიანობის ზღვარი.

ვიტანიმებით დავიწყებ და მოკლედ დავახასიათებ, რომ ყველა ვიტამინი, წესით საკვებიდან უნდა მივიღოთ; K და D ვიტამინების გარდა. ვიტამინები, შემდეგ ორ ნაწილად დავყოთ - ცხრა ვიტამინი წყალში ხსნადია (B ჯგუფის ვიტამინები და ვიტამინი C) და ცხიმში ხსნადი 4 ვიტამინი (A, D, E, K). გპირდებით, რომ ამათზე სათითაოდ შევჩერდებით, როგორც საჭიროება-სარგებლიანობის მხრივ, ასევე მათ შემცველობაზე ცალკეულ საკვებში. ეხლა კი მინერალების შესახებ გეტყვით, რომ ბავშვის ორგანიზმისთვის საჭირო და აუცილებელი მიკროელემენტების კიდევ ერთი ჯგუფია.

muffin

როგორც შეგპირდით, საკონდიტრო კლასს პერიოდულად დავუბრუნდებით და ძალიან მარტივად ავხსნით ერთი შეხედვით რთულ წესებს, რაც ცხობას ახასიათებს.

ამჯერად ცომეულის იმ კატეგორიას მიმოვიხილავთ, რაც „სწრაფი“ პურის სახელით არის ცნობილი და აერთიანებს ხრაშუნებს (პეჩენია), მაფინებსა და პურის იმ სახეობებს, რაშიც საფუარი არ გამოიყენება.

რა უპირატესობა აქვს მათ? - ახასიათებთ სწრაფად მომზადება, ანუ სამუშაო და მოსამწიფებელი დროის სიმცირე; მცირე საცხობი დრო; სიიაფითაც ხასიათდება (სხვადასხვა ფაქტორთა კომპლექსურობა); მრავალფეროვანი და გამდიდრებული გემო მეტი ცხიმის, არომატებისა და ნატურალური დანამატების მეშვეობით.

უნდა ავღნიშნოთ, რომ დღევანდელი ბაზარი გაჯერებულია ამ პროდუქტების ნახევარფაბრიკატებით, ანუ მზა „ფქვილით“, რომელსაც მხოლოდ თხევადი ინგრედიენტების შემატება სჭირდება; თუმცა, გირჩევთ, რომ 2 წუთით მეტი დრო დახარჯოთ, ყველაფერი თავადვე მოამზადოთ და უარი თქვათ ამ მზა „ფქვილზე“.

ეხლა, კი მოდით, ზოგადი მიმოხილვა აქ დავასრულოთ და განვიხილოთ ის ძირითადი წესები და მეთოდები რაც საჭიროა ხრაშუნების, მაფინების, არომატული პურების (სკონები, კექსები - ჩაისა და ყავისათვის), სიმინდისა და სხვა მარცვლეულის ფქვილნარევი ცომეულის და პოპოვერების მოსამზადებლად.

ცომის შემადგენლობა, მომზადება და დამახასიათებელი თავისებურებები:

რჩევები მომზადებულია ჩვენი ავტორების, LUTA-ს მიერ Nino Jananashvili-ს პასკის რეცეპტის მიხედვით - იხილეთ ბმული;

paska kuliCi

აქ გთქვაზობთ სააღდგომო პასკის მომზადებისას გასათვალისწინებელ რამდენიმე რჩევას, რაც ვფიქრობთ უკეთესი პასკის მომზადებაში დაგეხმარებათ;

 

დავიწყოთ ცომის "გაფუების/ამოსვლის"  ახსნით: 

გაფუების პროცესი რალურად იყოფა სამ ფაზად:

1. გაფუება,

2. ფერმენტაცია,

3. ცომის მომწიფება.

როგორც კი ცომი იწყებს ამოსვლას, იქ მთავრდება გაფუება და გადადის შემდეგ ფაზაში - ფერმენტაცია. არის კიდევ მესამე  პორცესი, რომელიც მიმდინარეობს, ეს არის ცომის მომწიფება. რაც იწყება ცომის მოზელვიდან და მთავრდება სანამ ღუმელში არ შევა.

გაფუება - პროცესია, როცა ცომში  გამრავლებულია საფუარის  ბაქტეირიები. 

ფერმენტაცია - ბაქტერიები გარდაქმნიან შაქარს, ცხიმებს, ალკოჰოლს. წარმოიქმნება გაზი, ანუ მომწიფებისას უკვე მრავალი ქიმიური პროცესი მიმდინარეობს.

ფერმენტაცია არის ძალიან ნელი პროცესი, ხოლო კარგი ხარისხის ცომის მისაღებად  საჭიროა ეს სამივე პროცესი დაემთხვეს  ერთმანეთს დროში.
მომწიფებას უნდა დრო. გაფუება და ფერმენტირება უფრო ჩქარი პროცესია და დომინირებას ახდენს მომწიფებაზე, როცა  ცომის "ამოსვლა" ოთახის ტემპერატურაზე მიმდინარეობს და შედეგად მომწიფება ვერ აღწევს თავის პიკს. ხოლო,  მაცივარში სადაც არის დაბალი ტემპერატურა - გაფუება და ფერმეტირება ნელდება, სამაგიეროდ მომწიფება, კი ამ ტემპერატურაზეც გრძელდება.


აი, ასე მაცივრის მეშვეობით  ხდება რეგულირება ამ სამი პორცესის. ოთახის ტემპერატურაზე ეს შეუძლებელია, რადგან  ფერმენტაციის შედეგად ენზიმა ჭამს   ფქვილში შემავალ  გლუტენს და თუ დროზე არ შეწყვდა პროცესი, ანუ არ გამოაცხობთ   ცომს, საერთოდ დაკარგავს ელასტიურობას. ანუ ცომს ვერ დატოვებთ  იმდენ ხანს, რომ სათანადოდ მომწიფდეს. ეს მხოლოდ დაბალ ტემპერატურაზეა შესაძლებელი + ცოტა საფუარი (ანუ ან მაცივარი ან სათანადო სიგრილეა საჭირო).
შედეგი კი არის:

 1. ელასტიური ცომი,

 2.  უკეთესი ნასვრეტები,

 3. უკეთესი გემო

და რაც მთავარია, ადვილად ასათვისებელი და მოსანელებელია ორგანიზმისათვის 


ცომის ჩაზელა და მნიშვნელობა: პასკაზე რომ ამბობენ - "რამოდენიმეჯერ უნდა ჩაზილო კარგი რომ გამოვიდეს"-ო, ცომის მომწიფების პრინციპია გათვალისწინებული. მაგრამ ეს სასურველია დაბალ ტემპერატურაზე მოხდეს მაცივარში, თან ჩაზელვის გარეშე. ასე  გარანტირებულია, რომ ენზიმები არ შეჭამენ გლუტეინებს (ცომის ელასტიკურობაზე პასუხისმგებელს)

ტეპმპერატურული ბალანსი: ასევე დაუშვებელია ცომის ახლოს დადება გამათბობელთან ან ზომაზე მეტად თბილი ღუმელში შედება ამოსასვლელად. რადგან  27 გრადუსზე მაღლა თუ მიმდინარეობს  გაფუება  - გლუტენის  საფარი ნადგურდება და მაღალმა ტემპერატურამ ასევე შიეძლება მოკლას საფუარის ბაქტერიებიც.

 

აი, ასეთია "პასკის ფილოსოფია"; ვფიქრობთ, თუ ამ რჩევებს გაითვალისწინებთ, უკვე კონკრეტული რეცეპტი აღარ არის დიდი პრობლემა, მარტივად მოარგებთ გემოს ცვლილებეს და ტექნიკური მხარის დაცვით საუკეთესო პასკას თუ კულიჩს გამოაცხობთ.

ბისკვიტების სახეობები და მათი მომზადების ძირითადი პრინციპები

 cakepound

კულინარიულ ხელოვნებაში უამრავი წვრილმანი, თუ ძირითადი წესია, რომელიც ნაცხობის საბოლოო შედეგს განაპირობებს. შესაბამისად დიდია იმ წესების და რჩევების ნუსხაც, რაც მათ მომზადებას უკავშირდება. საინტერესოა ტკბილეულის შექმნის ან აღმოჩენის ისტორიებიც, თუმცა ამჯერად, კულინარიულ ლეგენდებს ან ფაქტებს სულაც არ მიმოვიხილავთ და ძალზედ მიზანმიმართული რჩევებით შემოვიფარგლებით.

სიმართლე გითხრათ, თავიდან, მხოლოდ კექსის ცომის მომზადება-გამოცხობის შესახებ ვაპირებდი მომეყოლა, თუმცა ზოგად და საწყის დახასიათებასაც ვერ ავუარე გვერდი და ამიტომ, მოდით სულ თავიდან დავიწყოთ. თავისთავად, აქვე განვიხილავთ, „ცხიმის მაღალი პროცენტობის შემცველი ბისკვიტის“, ერთ-ერთი სახეობაც „კექსს“.

 

მაშ, ასე - პირდაპირ საქმეზე გადავიდეთ, რადგან მოსაყოლი და ასახსნელი საკმაოდ ბევრია და ნამცხვრები, უფრო სწორად ბისკვიტები სახეობებად დავყოთ მათი მომზადების წესის მიხედვით.

მომზადების წესის მიხედვით, იმიტომ რომ სწორედ ხარისხიანი ინგრედიენტების ერთმანეთში შერევა, შერევის თანმიმდევრობა და დროულობა განაპირობებს საბოლოო შედეგს. ე.ი. ბისკვიტები იყოფა:

1. ცხიმიანი ბისკვიტები 2. ნაკლებ-ცხიმიანი ბისკვიტები და 3. უცხიმო ბისკვიტები.

ამ ტიპის ბისკვიტები შემდეგ უკვე იყოფა მომზადების წესის მიხედვით:

ბისკვიტები მაღალი ცხიმიანობით: 1. კრემირების მეთოდი; ორ-საფეხურიანი მეთოდი; 3. თხევადი ცხიმის მეთოდი; 4. ფქვილი-ცომის მეთოდი.

ბისკვიტები ნაკლები ცხიმით ან უცხიმო: 1. ღრუბლის მეთოდი, თავისი ვარიაციებით (გენუური მეთოდი); 2. ანგელოზის მეთოდი; 3. შიფონის მეთოდი.

 

ეხლა, კი პატრა „კულინარიული ჯადოქრობის შესახებ“ :

როგორ უნდა მოვამზადოთ ჭარხალი, ისე რომ ხასხასა ფერი შიენარჩუნოს?

 - ამისთვის სულ რამდენიმე მარტივი რჩევა უნდა გაითვალისწინეთ, რომელიც ერთ ძველზე-ძველ კულინარიულ წიგნში აღმოვაჩინე და გემირელად ვიყენებ ჩემს სამზარეულოში. მაშ ასე, იმისთვის რომ ჭარხალმა თერმული დამუშავებისას ფერი შეინარჩუნოს საჭიროა თავად წითელი ჭარხლის ბოლქვი, ცოტა შაქარი და ცოტაც ცხიმი (ღვინის ძმარი საშიროა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ჭარხალი თავიდანვე უფერო და დაბალ ხარისხიანია). მათი პროპორციები ასეთია: ყოველ 400 გრ ჭარხალზე საჭიროა 2 ჩაის კოვზი შაქარი და 20 გრამი ზეთი.

ტაფაზე მოასხით ზეთი, ჩაუშვით ჭარხალი და შაქარი (თუ ტომატ-პასტიან კერძს ამზადებთ, მაშინ ესეც უყავით). ჯერ ცეცხლი მაღალი მიეცით, თავსახური კი მჭიდროდ დაახურეთ, როცა წვენი შეუდგება, თავსახური გადახადეთ, ხოლო ცეცხლს ჩაუწიეთ. ჭარხალი რომ არ მიიწვას, შეგიძლიათ ცოტა წყალი ან ბულიონი შეამატოთ.

ახალ ჭარხალს 10-15 წუთი სჭირდება მოსათუშად, ხოლო ძველს - 30 წუთი.

 

ასევე შეიძლება ჭარხლის ნაყენის მომზადებაც, რომელიც საჭიროა კერძისთვის განსაკუთრებით მკვეთრი ფერის მისაცემად; ამისთვის გამოიყენება დაჭრილი ჭარხხალი ან მისი ნათალი ქერქი; ნაყენი ასე მზადდება: ყოველ 500 გრ ჭარხალზე ემატება 1 ლიტრი ცხელი წყალი ან ბულიონი და 30 მლ.ლ ძმარი. მიიყვანეთ ადუღებამდე, ამის შემდეგ გადმოდგით ცეცხლიდან და დატოვეთ გაგრილებალდე. დაახლოებთ 30 წუთის შემდეგ ნაყენი უნდა გაიწუროს.